همزمان با بررسی طرح رایگان شدن دائمی حمل‌ونقل عمومی در شورای شهر تهران، دبیر شورای عالی ترافیک کشور نسبت به پیامدهای اجرای شتاب‌زده این طرح هشدار داد و گفت چنین تصمیمی بدون پشتوانه کارشناسی می‌تواند تبعات اقتصادی و اجتماعی بلندمدتی برای مدیریت شهری ایجاد کند.

سیدمجتبی شفیعی درباره طرح رایگان شدن مترو و اتوبوس در تهران اظهار کرد: هدف اصلی این طرح افزایش سهم حمل‌ونقل عمومی در سفرهای شهری عنوان می‌شود، اما تصمیم‌گیری درباره آن نیازمند مطالعات دقیق و استاندارد است.

او توضیح داد: برای ارزیابی واقعی این سیاست باید «آنالیز حساسیت تقاضا به کرایه» انجام شود؛ مطالعه‌ای که مشخص می‌کند تغییر نرخ بلیت تا چه اندازه می‌تواند مردم را به استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی ترغیب کند.

دبیر شورای عالی ترافیک کشور با اشاره به تجربه برخی شهرهای جهان گفت: ایده رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی موضوع تازه‌ای نیست و در بسیاری از کشورها اجرا شده، اما نتایج آن یکسان نبوده است. در شهرهایی که نرخ بلیت از ابتدا پایین بوده، حذف کرایه تأثیر چشمگیری بر تغییر رفتار ترافیکی شهروندان نداشته است.

شفیعی افزود: در برخی موارد حتی این نگرانی به وجود آمده که شهروندان به جای استفاده از حمل‌ونقل فعال مانند پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، به سمت استفاده از اتوبوس و مترو سوق پیدا کنند که اتفاق مطلوبی نیست.

او تأکید کرد: اجرای موفق چنین طرحی نیازمند دو شرط اساسی است؛ نخست اینکه نرخ بلیت در سطح قابل توجهی باشد و دوم اینکه ناوگان حمل‌ونقل عمومی ظرفیت مازاد کافی برای جذب مسافر جدید داشته باشد.

دبیر شورای عالی ترافیک کشور همچنین هشدار داد که در صورت اجرای این سیاست و شکست آن، بازگشت دوباره به دریافت کرایه می‌تواند با مقاومت اجتماعی گسترده مواجه شود؛ مشابه اتفاقی که پیش‌تر درباره دریافت هزینه پارک حاشیه‌ای رخ داد.

شفیعی با بیان اینکه تحول در الگوی سفرهای شهری فقط با حذف هزینه بلیت ممکن نیست، گفت: توسعه و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی، افزایش کیفیت خدمات و همچنین گسترش حمل‌ونقل فوق سبک مانند دوچرخه و اسکوتر برقی اشتراکی، راهکارهای مؤثرتری برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا هستند.

او با اشاره به لزوم فاصله گرفتن از خودرومحوری در مدیریت شهری اظهار کرد: باید سهم بودجه حمل‌ونقل عمومی افزایش پیدا کند و به جای توسعه معابر برای خودروها، سرمایه‌گذاری جدی روی مترو، اتوبوس و شیوه‌های نوین جابه‌جایی شهری در دستور کار قرار گیرد.